انسانِ داراى يقين به حق و تقديرات او و معتمد به ركن ركين قادر على الاطلاق ، كه جميع امور را از روى مصالح مقرر مىفرمايد و داراى رحمت كاملهء مطلقه و بالجمله رحيم مطلق و جواد مطلق است ، البته با چنين يقينى امور مشكله بر او آسان شود و جميع مصيبت‌ها براى او سهل گردد ؛ و طلب او در تحصيل معيشت با طلب اهل دنيا و اهل شك و شرك بسيار فرق دارد . آنهايى كه به اسباب ظاهريه اعتماد دارند ، در حصول آنها دائماً متزلزل و مضطرب هستند ؛ و اگر به آنها صدمه‌اى وارد شود ، خيلى ناگوار به نظر آنها آيد ، زيرا كه آن را محفوف به مصالح غيبيه نمىدانند . و بالجمله ، كسى كه تحصيل اين دنيا را سعادت خود مىداند ، در تحصيل آن به رنج و عَنا مبتلا شود و راحت و خوشى از او بريده شود و تمام همّش و دقتش صرف در آن شود ؛ چنانچه مىبينيم كه اهل دنيا دائماً در تعب هستند و راحتى قلب و جسم ندارند . و همين‌طور اگر از دست آنها دنيا و زخارف آن برود ، به حزن و اندوه بىپايان مبتلا شوند ؛ و اگر مصيبتى بر آنها وارد شود ، تاب و توان از آنها برود و در مقابل حوادث اصطبار نكنند . و اين نيست جز آن‌كه شك و تزلزل در قضاى الهى و عدل آن دارند ؛ و ثمرهء آن اين قبيل امور است . و ما پيش از اين در اين زمينه شرحى داديم و از اين جهت تكرار آن نارواست . و اما بيان آن‌كه ترتب اين آثار بر يقين و رضا ، و آن آثار بر شك و غضب ، به جعل الهى است ، و اين جعل عادلانه است ، موقوف به بيان نفوذ فاعليت حق تعالى است در تمام مراتب وجود بدون آن‌كه جبر باطل مستحيل لازم آيد ؛ و موقوف بر بيان لِمّى اتمّيت نظام وجود است . و اين هر دو از وظيفهء اين اوراق خارج است . وَالْحَمْدُلِلَّهِ أَوّلًا وَآخِراً .